
Artrose van het enkelgewricht is een chronische pathologie waarbij degeneratieve-dystrofische veranderingen in het gewricht ontstaan. Eerst vindt het dunner worden van het gewrichtskraakbeen en de vernietiging ervan plaats, waarna het gewrichtskapsel, het synoviale membraan, evenals de botten die het gewricht vormen, ligamenten en aangrenzende spieren in het pathologische proces worden betrokken.
De oorzaken van de pathologie zijn heel verschillend: van overmatige stress tot stofwisselingsstoornissen, vaak gecombineerd. Maar in sommige gevallen ontwikkelen zich degeneratieve-dystrofische veranderingen in het enkelgewricht zonder enige duidelijke reden.
De ziekte verslechtert de levenskwaliteit van de patiënt: hij kan niet normaal lopen vanwege pijn en beperkte beweging in het gewricht.
De behandeling is in de regel conservatief - met het gebruik van chondroprotectors ("beschermers" van kraakbeen) en hormonale medicijnen. Maar in vergevorderde gevallen kan een operatie nodig zijn.
Algemene informatie
Artrose van het enkelgewricht is een onaangename ziekte: het gewrichtskraakbeen en de weefsels grenzend aan het gewricht worden langzaam maar zeker vernietigd, waardoor de patiënt invalide wordt.
Let op!
De ziekte vordert in golven - perioden van exacerbaties worden afgewisseld met perioden van remissie, maar de progressie van de pathologie is onvermijdelijk.

Vrouwen en mannen worden ongeveer even vaak ziek. Mannen belasten het enkelgewricht meer tijdens sporten en zware lichamelijke arbeid. Maar de statistieken van de kant van vrouwen 'komen overeen' vanwege het feit dat het enkelgewricht last heeft van vreselijk ongemakkelijke en soms ronduit ongepaste schoenen, vooral hoge hakken.
De kans op het ontwikkelen van deze pathologie neemt toe met de leeftijd. Ondertussen is de ziekte de afgelopen 10-20 jaar "jonger" geworden - volgens de statistieken wordt elk derde geval van artrose van het enkelgewricht waargenomen bij patiënten jonger dan 46 jaar.
Oorzaken van enkelartrose
Artrose van het enkelgewricht is verdeeld in twee groepen: primair en secundair.
De primaire vorm van pathologie verschijnt zonder enige duidelijke reden. Er wordt secundaire artrose van het enkelgewricht gevormd:
- onder invloed van ongunstige factoren die het gewricht rechtstreeks beïnvloeden;
- tegen de achtergrond van eventuele pathologieën die kunnen leiden tot stofwisselingsstoornissen en daardoor kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van degeneratieve processen in het gewrichtskraakbeen.
Sommige etiologische factoren worden nog steeds getest op hun betrokkenheid bij het optreden van pathologie.Er is echter een groep factoren geïdentificeerd waarvan de rol bij het optreden van enkelartrose al is bewezen. Dit zijn:
- ernstige verwondingen aan het enkelgewricht met of zonder betrokkenheid van omliggende weefsels;
- regelmatig microtrauma's opgelopen;
- overgewicht;
- chirurgische ingrepen aan het enkelgewricht;
- overmatige fysieke belasting van het gewricht;
- ongepaste schoenen;
- pathologieën die geassocieerd zijn met stofwisselingsstoornissen;
- ziekten van reumatische aard;
- sommige pathologische aandoeningen van de wervelkolom;
- erfelijke aanleg.
Iets minder vaak komen pathologieën voor zoals:
- niet-specifieke purulente artritis;
- artritis veroorzaakt door bepaalde specifieke infecties;
- aangeboren misvormingen van het enkelgewricht.
Van alle ernstige verwondingen aan het enkelgewricht vormen de volgende soorten verwondingen meestal de achtergrond voor de ontwikkeling van artrose:
- enkelfracturen;
- fracturen van de talus;
- breuken en tranen (onvolledige breuken) van ligamenten, en enkele andere.
Met regelmatig ontvangen microtrauma's die leiden tot de vorming van de beschreven pathologie, bedoelen we kneuzingen van het enkelgewricht, die meestal kunnen worden waargenomen:
- bij het voetballen;
- met af en toe regelmatig struikelen tijdens het lopen;
- als gevolg van zwakte van het ligamenteuze apparaat van het enkelgewricht, wat bijdraagt aan het spontaan draaien van de voet, enzovoort.
Als u overgewicht heeft, voelen de enkelgewrichten de statische belasting meer dan andere, wat bijdraagt aan de ontwikkeling van een degeneratief-dystrofisch proces daarin.
Chirurgische ingrepen aan het enkelgewricht leiden er vaak toe dat de natuurlijke vorm van de voet wordt verstoord, de aard van de belasting op de verschillende fragmenten verandert, hierdoor voelt het gewrichtskraakbeen een verhoogde belasting - als resultaat wordt artrose van het enkelgewricht gevormd.
Overmatige fysieke belasting van het gewricht, die bijdraagt aan de ontwikkeling van de beschreven ziekte, wordt waargenomen wanneer:
- werkgelegenheid die gepaard gaat met zware fysieke arbeid (bijvoorbeeld laders, dragers);
- regulier verblijf in een statische staande positie (voor militaire erewachten, bewakers van instellingen);
- te intensief sporten;
- lang wandelen enzovoort.
Belangrijk!
Het dragen van ongeschikte schoenen draagt bij aan de ontwikkeling van enkelartrose, omdat dit leidt tot een onjuiste belasting van de voet - deze valt voornamelijk op het enkelgewricht. Vaak zijn dit schoenen met hoge hakken, maar schoenen met lage hakken die niet zijn aangepast aan de vorm van de voet kunnen ook tot dergelijke gevolgen leiden.

Metabolische stoornissen spelen een directe rol bij de vorming van artrose van het enkelgewricht - in de eerste plaats is het een falen in het water-zoutmetabolisme, wat bijdraagt aan de ontwikkeling van degeneratieve-dystrofische veranderingen in het gewrichtskraakbeen. In de latere ontwikkelingsperiode van de pathologie speelt een soortgelijke verandering in andere structuren van het enkelgewricht een rol - voornamelijk de ligamenten. Als gevolg van weefselaandoeningen zijn ze niet in staat het gewricht in een normale positie te fixeren, wat de eigenaardige "losheid" veroorzaakt, de verdeling van de belasting op de gewrichtsstructuren verschilt van normaal. Dergelijke processen dragen bij aan de verdere ontwikkeling van degeneratieve-dystrofische veranderingen.
Van andere ziekten en aandoeningen die verband houden met stofwisselingsstoornissen, wordt de grootste rol gespeeld bij het optreden van artrose van het enkelgewricht:
- diabetes mellitus is een koolhydraatstofwisselingsstoornis die ontstaat door een tekort aan het hormoon insuline;
- jicht is een pathologie die wordt gekenmerkt door de afzetting van uraten (urinezuurzouten) in de gewrichten;
- pseudogout is een acute inflammatoire laesie van de gewrichten die optreedt als gevolg van de afzetting van calciumpyrofosfaatkristallen (CPPC) in de weefsels van de gewrichten. Volgens klinische symptomen lijkt de pathologie op jicht, maar dat is niet het geval - vandaar de naam;
- tekort aan oestrogeen tijdens de menopauze.
Van alle reumatische aandoeningen zijn de belangrijkste voor de ontwikkeling van artrose van het enkelgewricht:
- systemische lupus erythematosus is een diffuse auto-immuunlaesie van bindweefsel en zijn derivaten;
- reumatoïde artritis is een systemische auto-immuunziekte van bindweefsel, waarbij voornamelijk kleine gewrichten worden aangetast, en hun schade zich ontwikkelt als een erosief-destructieve polyartritis (dat wil zeggen, met het optreden van kleine meervoudige oppervlakkige schade en vernietiging van gewrichtsweefsel).
Iets minder vaak komen pathologieën voor zoals:
- niet-specifieke etterende artritis - ontstekingsschade aan het gewricht met de ontwikkeling van een etterig proces;
- artritis die optreedt tegen de achtergrond van bepaalde specifieke infecties - syfilis, tuberculose en andere;
- aangeboren misvormingen van het enkelgewricht - hypoplasie (onderontwikkeling) van de bot- en zachte weefselelementen (ligamenten), intra-articulaire verklevingen, de vorming van bindweefselvernauwingen, enzovoort.
Van alle ziekten en pathologische aandoeningen van de wervelkolom zijn de belangrijkste voor de ontwikkeling van artrose van het enkelgewricht:
- osteochondrose van de lumbale wervelkolom - degeneratieve aandoeningen in het kraakbeen die leiden tot verslechtering van de functie ervan;
- tussenwervelhernia - een pathologie van de wervelkolom waarbij de nucleus pulposus van de tussenwervelschijf wordt verplaatst met breuk van de vezelige ring;
- verwondingen aan de wervelkolom - kneuzingen, schade aan het ligamenteuze apparaat, subluxaties en dislocaties van de wervels van verschillende delen van de wervelkolom, hun fracturen (inclusief compressie);
- gevolgen van letsel aan de wervelkolom - instabiliteit van het gewonde deel, scoliose en kyfose (krommingen in verschillende vlakken), degeneratieve veranderingen in de tussenwervelschijven, gewrichten en ligamenten, vervorming en vernauwing van het wervelkanaal, compressie (knijpen) van het ruggenmerg en andere.
De rol van dergelijke pathologieën is dat hun ontwikkeling gepaard gaat met beknelling van zenuwuiteinden en, als gevolg daarvan, verstoring van het spierstelsel van de voet en het onderbeen. Tegen de achtergrond van dergelijke aandoeningen verandert de belasting van het enkelgewricht - dit resulteert uiteindelijk in de beschreven ziekte.
De rol van erfelijke aanleg bij het ontstaan van enkelartrose is zeer indirect. We hebben het niet over een of ander empirisch gen dat de vorming van artrose in het enkelgewricht zou ‘triggeren’. Een persoon zal een bepaald type kraakbeenweefsel van zijn ouders erven - het kan zwak zijn en vatbaarder voor de ontwikkeling van degeneratieve-dystrofische processen, die bijdragen aan de vorming van de beschreven ziekte.
Ontwikkeling van pathologie
De gewrichtsoppervlakken van het enkelgewricht (evenals andere) zijn normaal gesproken glad en elastisch, veerkrachtig. Door het gladde oppervlak glijden ze soepel over elkaar en de elasticiteit zorgt voor schokabsorptie bij belasting van het gewricht.
Als het gewrichtskraakbeen getraumatiseerd is, of metabolische processen in de weefsels verstoord worden, wordt het oppervlak van het kraakbeen ruw en gaat de elasticiteit ervan verloren. Het kraakbeen van de gewrichtsvlakken glijdt niet meer weg, maar schuurt letterlijk tegen elkaar aan. Dit leidt tot secundair mechanisch trauma aan het gewrichtskraakbeen en verslechtering van de functies ervan.
%20en%20een%20gezond%20gewricht%20(rechts).webp)
Het enkelgewricht kan niet meer functioneren zoals voorheen. Door een afname van de elasticiteit verslechtert de waardevermindering, dus bij verhoogde belasting wordt dit ook gevoeld door de onderliggende botten, waarvan de uiteinden deelnemen aan de vorming van het enkelgewricht. Als gevolg hiervan begint ook een degeneratief-dystrofisch proces in de botten - in dit geval worden de randen van het bot vervormd en groeien de randen van het gewrichtsgebied (een compensatiemechanisme wordt geactiveerd - het lichaam probeert op deze manier de degeneratie van gewrichtsweefsels het hoofd te bieden).
Secundair trauma en verstoring van mechanische processen in het enkelgewricht tijdens het functioneren ervan (flexie en extensie) leiden ertoe dat niet alleen het gewrichtskraakbeen en de onderliggende botten lijden, maar ook de zachte weefsels rondom het gewricht. De volgende processen vinden daarin plaats:
- het kapsel en het synoviale membraan worden dikker;
- Foci van fibrose vormen zich in de ligamenten en spieren die betrokken zijn bij het functioneren van het gewricht.

Door alle beschreven processen verliest het enkelgewricht uiteindelijk zijn uithoudingsvermogen, verslechtert zijn vermogen om deel te nemen aan bewegingen en kan het steeds zwaardere belastingen weerstaan. Als gevolg hiervan treden instabiliteit en gewrichtsstijfheid op. In vergevorderde gevallen worden de gewrichtsoppervlakken letterlijk vernietigd, komen de botten in direct contact met elkaar, wat bewegingen in het gewricht volkomen onmogelijk maakt, de persoon kan niet eens op de voet leunen.
Soms kan een ontstekingsproces ook gepaard gaan met degeneratieve-dystrofische aandoeningen, maar in dit geval is het van secundaire aard.
Symptomen van enkelartrose
De eerste symptomen van enkelartrose zijn:
- zijn snelle vermoeidheid onder dezelfde belasting (lopen, springen, enzovoort);
- onuitgesproken pijn na aanzienlijke inspanning.
Door de gestage progressie van artrose wordt de pijn steeds intenser en treedt dan 's nachts op. Pijnsyndroom met artrose van het enkelgewricht wordt gekenmerkt door enkele kenmerken:
- de aanwezigheid van zogenaamde startpijn - pijn verschijnt zodra de patiënt begint te bewegen na een rusttoestand en verdwijnt tijdens beweging;
- bij beweging in het gewricht kunnen naast kraken, kraken en klikken optreden;
- Nachtpijn komt vooral in de ochtend voor.

Bij verdere progressie ontwikkelen zich de volgende symptomen:
- vorming van zichtbare gewrichtsvervorming;
- verminderd bewegingsbereik;
- zwelling van zachte weefsels en roodheid van de huid;
- gewrichtsinstabiliteit, die ligamentverstuikingen en zelfs tranen veroorzaakt;
- stijfheid en bewegingsbeperking - komen voor tegen de achtergrond van pijn en vanwege het feit dat het gewrichtskraakbeen niet langer glijdt, maar tegen elkaar wrijft.
Let op!
In de latere stadia wordt de misvorming van het enkelgewricht ernstig en kan het onderbeen zelfs buigen en een X- of O-vorm aannemen.
Als de belastingen op hetzelfde volume worden gehouden en er geen therapeutische actie wordt ondernomen, kan de patiënt in de latere stadia niet op de voet leunen, worden de bewegingen in het gewricht scherp beperkt, wordt de patiënt gedwongen om met een stok te lopen, en dan zelfs met krukken - het pijnsyndroom en de uitgesproken bewegingsbeperking in het enkelgewricht laten het "gebruiken" van het enkelgewricht niet toe zoals voorheen.
Diagnose van enkelartrose
Het is moeilijk om een nauwkeurige diagnose te stellen die alleen gebaseerd is op de klachten van patiënten, dus er zullen aanvullende diagnostische methoden nodig zijn.
Lichamelijke onderzoeksgegevens zijn afhankelijk van de mate van progressie van de pathologie:
- bij onderzoek - in de beginfase is het gewricht niet veranderd, maar naarmate de ziekte vordert, wordt het vervormd;
- tijdens palpatie (palpatie) - in een passieve toestand is het gewricht matig pijnlijk, in de beginfase zijn passieve bewegingen matig beperkt, naarmate de ziekte vordert, trekt de patiënt onbewust de voet uit de handen van de arts als hij het bewegingsbereik in het enkelgewricht wil controleren.
Instrumentele onderzoeksmethoden die worden gebruikt bij de diagnose van artrose van het enkelgewricht zijn:
- radiografie - met artrose wordt een vernauwing van de gewrichtsruimte onthuld, proliferatie van de randen van de gewrichtsoppervlakken, met progressie worden cysten en sclerose van botweefsel opgemerkt;
- computertomografie (CT) – hiermee kunt u in complexe gevallen de toestand van kraakbeen en botten beoordelen;
- magnetische resonantie beeldvorming (MRI) – het wordt gebruikt om de toestand van de zachte weefsels van het gewricht te beoordelen.
Laboratoriumonderzoeksmethoden spelen geen speciale rol bij de diagnose van enkelartrose. Een algemene bloedtest is informatief - het maakt een differentiële diagnose mogelijk tussen een degeneratief-dystrofisch proces in het enkelgewricht en een inflammatoir proces (in het laatste geval zal het aantal leukocyten en de ESR toenemen).
Differentiële diagnose
Differentiële diagnose van artrose van het enkelgewricht wordt meestal uitgevoerd met zijn artritis.
Complicaties
De belangrijkste complicatie van artrose van het enkelgewricht is contractuur-stijfheid, die, naarmate de pathologie vordert, kan veranderen in volledige immobilisatie van het gewricht.
Behandeling van enkelartrose
De behandeling van enkelartrose vergt veel tijd en een geïntegreerde aanpak. Tijdens de remissieperiode worden patiënten poliklinisch behandeld onder observatie van de behandelende arts; tijdens de periode van exacerbatie worden ze in het ziekenhuis opgenomen op de afdeling traumatologie en orthopedie.
De belangrijkste punten bij de behandeling van de beschreven pathologie zijn:
- regeling van de belasting op het gewricht;
- medicamenteuze therapie gericht op het voorkomen en behouden van verdere vernietiging van gewrichtskraakbeen;
- fysiotherapeutische invloed.
Regeling van de belasting op het aangetaste enkelgewricht is als volgt:
- gewichtsverlies tot optimaal;
- dosering laden. Er wordt een complex van oefentherapie voorgeschreven - oefeningen en belasting als geheel worden geselecteerd op basis van het stadium van de ziekte.
De basis van medicamenteuze behandeling is als volgt:

- chondroprotectors zijn medicijnen die de progressieve vernietiging van gewrichtskraakbeen voorkomen door de metabolische processen in de weefsels te verbeteren. Chondroprotectors worden gebruikt in de vorm van crèmes en gels, evenals preparaten voor intra-articulaire toediening. In dit geval worden vaak producten gebruikt die glucosamine en collageenhydrolysaat bevatten;
- medicijnen die de lokale bloedcirculatie en het weefselmetabolisme verbeteren - dit zijn nicotinezuur en andere;
- niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen – gebruikt om reactieve ontstekingen te elimineren. Omdat ze het maagslijmvlies irriteren, moet u zachte medicijnen gebruiken of ontstekingsremmende medicijnen in de vorm van zalven gebruiken;
- pijnstillers in de vorm van zalven en gels;
- intra-articulaire blokkades - tijdens deze periodes worden corticosteroïden in het gewricht geïnjecteerd. Blokkades mogen niet vaker dan 4 keer per jaar worden uitgevoerd.
Goede behandelresultaten worden waargenomen bij het gebruik van fysiotherapeutische methoden - dit zijn:
- UHF;
- magnetische therapie;
- lasertherapie;
- fonoforese;
- elektroforese;
- toepassingen van ozokeriet en paraffine.
In gevorderde gevallen, wanneer conservatieve therapie niet effectief is, wordt overgegaan tot chirurgische correctie van de pathologie. De volgende methoden worden gebruikt:

- sanitaire artroscopie - een artroscoop wordt in de gewrichtsholte ingebracht, met behulp hiervan worden stukjes kraakbeen en osteofyten verwijderd;
- artrodese van het enkelgewricht - uitgevoerd wanneer er sprake is van aanzienlijke vernietiging van de gewrichtsoppervlakken. In dit geval wordt het gewricht verwijderd, de botten van de voet en het onderbeen worden "versmolten". Met deze methode kunt u de patiënt van pijn verlichten en de ondersteunende functie van de voet herstellen, maar de natuurlijke activiteit van de onderste ledematen zal worden aangetast;
- endoprothesen - daarbij worden de vernietigde gewrichtsoppervlakken verwijderd en wordt een prothese (plastic, keramiek of metaal) geïnstalleerd. Dankzij deze operatie wordt de beweging in het gewricht volledig hersteld. De levensduur van moderne prothesen is 20-25 jaar, en zelfs langer bij een zachte behandeling.
Preventie
Om de ontwikkeling van degeneratieve-dystrofische processen in het enkelgewricht te voorkomen, moet u de volgende aanbevelingen volgen:
- het vermijden van gewrichtsblessures;
- het wegwerken van overtollig gewicht;
- zachte, competente uitvoering van chirurgische ingrepen aan het gewricht;
- dosering van fysieke activiteit;
- comfortabele schoenen dragen;
- preventie van artritis van het enkelgewricht en de aangeboren pathologieën ervan, metabolische en reumatische ziekten, ziekten van de wervelkolom, en als ze aanwezig zijn, tijdige detectie en behandeling.
Voorspelling
De prognose voor enkelartritis is complex. Degeneratieve-dystrofische aandoeningen kunnen niet worden “omgedraaid” en het gewrichtskraakbeen kan niet in de vorige staat worden hersteld, maar het pathologische proces kan worden vertraagd en met enige inspanning kan de progressie tot een minimum worden beperkt. Dit vereist vroegtijdige interventie van artsen. Met competente voorschriften kunt u de "levensduur" van het enkelgewricht verlengen.












































